الشيخ محمد رضا المظفر ( مترجم وشارح : على محمدى )

126

أصول الفقه ( شرح اصول فقه ) ( فارسى )

تنظير : مثل ما نحن فيه مثل آن است كه بازرگانى كالاى تجارتى را به بلاد دوردستى حمل مىكند و در آن ديار آنها را در مدت كوتاهى به فروش مىرساند و سود كلانى نصيبش مىگردد ولى در مقام حساب ، اين سود را به مقدار ايام فروش محاسبه نمىكند و نمىگويد من در عرض يك روز يك ميليون تومان سود بردم بلكه به تعداد تمام روزهاى مسافرتش تقسيم مىكند ( مثلا مىگويد ما در اين مسافرتى كه دو ماه به طول انجاميد فلان مبلغ سود عائدمان شد ) اين تنظير از شيخ انصارى در مطارح الانظار ص 69 مىباشد و اما جواب اصلى را در امر نهم در مبحث مقدمات عباديه خواهيم بيان كرد ان‌شاءالله . اشكال دوم : شما گفتيد بر واجبات غيرى و مقدمى ثوابى استقلالا مترتب نمىشود بلكه تمام ثواب مال ذى المقدمه است در حالى كه بالاجماع همهء علماء گفته‌اند بر انجام بعضى از مقدمات از قبيل طهارات ثلاث يعنى وضوء ، غسل و تيمم ثواب مترتب مىشود علاوه بر ثوابى كه بر انجام ذىالمقدمهء اين‌ها ترتب دارد حال اين‌ها را چه جواب مىدهيد ؟ جواب : اين اشكال را در امر نهم از سلسله مباحث مقدمهء واجب تحت عنوان « المقدمات العبادية » مطرح ساخته و جواب شافى و وافى خواهيم داد ان‌شاءالله تعالى فَانْتَظِرُوا إِنِّي مَعَكُمْ مِنَ الْمُنْتَظِرِينَ . 3 - مقدمه : واجبات نفسيه در يك تقسيم منقسم به دو قسم مىشوند : 1 - عبادى يعنى واجباتى كه قصد قربت در آنها معتبر است ( مثل نماز ، روزه و . . . ) 2 - توصلى يعنى واجباتى كه قصد قربت در آنها معتبر نيست ( مثل انقاذ غريق ، دفن ميت ، ازالهء نجاست از مسجد ) حال مقدمهء واجب چه مقدمات واجبات عباديه و چه واجبات توصليه مطلقا توصلى هستند يعنى مقدمهء بما هى مقدمه قصد قربت لازم ندارد . بخاطر همين ويژگى باز اشكالى مطرح مىشود كه اگر مقدمات عموما وجوبشان وجوب توصلى است پس چگونه بعضى از مقدمات مثل طهارات ثلاث تعبدى هستند و قصد قربت در آنها معتبر است ؟ جواب : اين ايراد هم در امر نهم در بحث مقدمات عباديه خواهد آمد ان‌شاءالله تعالى .